Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň sanly wideoaragatnaşyk arkaly mejlisi

18.10.2019

Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň sanly wideoaragatnaşyk arkaly nobatdaky mejlisini geçirdi. Onda birnäçe resminamalaryň taslamalaryna hem-de türkmenistanlylaryň abadançylygyny üpjün etmäge gönükdirilen içeri syýasatyň käbir meselelerine garaldy.

Döwlet Baştutanymyz mejlisi açyp, ilki bilen Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, daşary işler ministri R.Meredowa söz berdi. Wise-premýer Türkmenistanyň Prezidentiniň 21 — 23-nji oktýabrda Ýaponiýa meýilleşdirilen iş saparyna taýýarlyk görlüşi barada hasabat berdi.

Soňra hormatly Prezidentimiz Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary G.Myradowy göni wideoaragatnaşyga çagyrdy. Wise-premýer gözegçilik edýän ulgamynyň edaralarynda alnyp barylýan işler hem-de söwda we hyzmatlar ulgamynyň desgalaryny hususylaşdyrmak boýunça geçirilen seljermäniň netijeleri barada hasabat berdi. Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimize degişli Kararyň taslamasy hödürlenildi.

Şeýle hem ätiýaçlandyryş işini kämilleşdirmek boýunça görülýän çäreler barada habar berildi. Hususan-da, bu ulgamda hödürlenilýän hyzmatlary giňeltmek hem-de halkara tejribesiniň talaplaryna laýyklykda, hukuk namalaryny, şol sanda bu ugry mundan beýläk-de ösdürmek üçin namalary täzelemek boýunça görülýän çäreler barada habar berildi.

Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, Türkmenistanda amala aşyrylýan giň möçberli özgertmeleriň milli ykdysadyýetimiziň täze döwrüň talaplaryna kybap gelýän nusgasyny döretmek şertlerinde ähli pudaklaryň durnukly we sazlaşykly ösüşini üpjün edýändigini belledi.

Dünýä tejribesiniň görkezişi ýaly, bazar gatnaşyklaryna geçmekde ätiýaçlandyryş tutuş hojalyk guralynyň möhüm bölegine öwrülýär diýip, milli Liderimiz bu meseläni düýpli öwrenmegiň wajypdygyny nygtady.

Döwlet Baştutanymyz söwda we hyzmatlar ulgamynyň desgalaryny hususylaşdyrmak hakyndaky Karara gol çekip, resminamany wise-premýere elektron resminama dolanyşyk ulgamy arkaly iberdi hem-de göz öňünde tutulan işleriň öz wagtynda ýerine ýetirilmegine berk gözegçilik etmegi tabşyrdy.

Soňra, Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasarlarynyň hasabatlary diňläp, Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň sanly wideoaragatnaşyk arkaly geçirilen mejlisini jemläp, hökümet agzalarynyň ählisine berk jan saglyk, maşgala abadançylygyny, berkarar Watanymyzyň mundan beýläk-de gülläp ösmegi ugrunda alyp barýan işlerinde uly üstünlikleri arzuw etdi.

Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygyna gatnaşyjy döwletleriň strategik ykdysady hyzmatdaşlygy hakyndaky Jarnama

13.10.2019

Biz, Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygyna (mundan beýläk — GDA, Arkalaşyk) gatnaşyjy döwletleriň Baştutanlary Arkalaşygyň we GDA gatnaşyjy döwletleriň her biriniň ykdysady bähbitleriniň durmuşa geçirilmegine, GDA-nyň çäklerinde hem-de beýleki döwletler we halkara guramalar bilen yklym we yklymara derejelerde ykdysady aragatnaşyklaryň ösüşini kämilleşdirmäge mümkinçilik berýän hyzmatdaşlygyň netijeli gurluşlaryny döretmäge uly ähmiýet berip,

GDA-da hem-de GDA gatnaşyjy döwletleriň her birinde ykdysady özara gatnaşyklary emele getirmek we kämilleşdirmek boýunça bar bolan baý tejribä daýanyp, halkara bileleşik tarapyndan ykrar edilen we deňhukukly garaşsyz döwletleriň hyzmatdaşlygyna esaslanýan dünýäde iri sebitleýin döwletara guramalaryň biri bolmak bilen, täze ählumumy we sebitleýin töwekgelçilikleri we wehimleri nazara alyp, strategik ykdysady hyzmatdaşlygy giňeltmek, yklym we yklymara derejelerde täze biçüwleri gözlemek maksadynda GDA gatnaşyjy döwletleriň tagallalaryny jebisleşdirmäge we birleşdirmäge çalşyp, durnuklylygy we ykdysady ösüşiň birsyhlylygyny pugtalandyrmagyň, ählumumy parahatçylygyň, ösüşiň we ilatyň hal-ýagdaýyny ýokarlandyrmagyň hatyrasyna köptaraplaýyn oňyn gepleşigi gyşarnyksyz giňeltmek maksatlarynda GDA gatnaşyjy döwletleriň strategik ykdysady hyzmatdaşlygyny mundan beýläk hem ösdürmek barada şulary mälim edýäris.

GDA gatnaşyjy döwletleriň strategik ykdysady hyzmatdaşlygynyň esasynda deňhukukly hyzmatdaşlaryň berk bileleşigi ýatýar, bu Ýewraziýa giňişliginde durnukly ykdysady ösüşiň möhüm bölegi bolup durýar. Bu bileleşik Ýewropa we Aziýa ýurtlary üçin uzak möhletli we geljegi bolan ykdysady hyzmatdaş, yklym ähmiýetli iri energetiki we ulag-üstaşyr merkezi bolup durýar.

GDA-ny ösdürmekde we pugtalandyrmakda Arkalaşygyň çäklerinde hem-de dünýä ykdysadyýetiniň çäklerinde bilelikde iş alyp barmaga täze çemeleşmeleri işläp taýýarlamak, onuň dünýä ykdysadyýetiniň ösüşiniň ýagdaýlarynda we hyzmatdaşlygyň täze biçüwlerini gözlemek babatynda öňdebaryjy gurama derejesini berkitmek möhüm orun tutýar.

GDA gatnaşyjy döwletler giň erkinlik şertlerinde ählumumy parahatçylygy pugtalandyrmakda 2030-njy ýyla çenli döwür üçin durnukly ösüş ulgamynda Gün tertibini goldaýarlar we ony işjeň durmuşa geçirýärler.

Özara bähbitli ykdysady hyzmatdaşlygy we GDA-nyň içinde bileleşigi goşmak bilen, mümkinçilikleriň ähli toplumynyň netijeli peýdalanylmagy GDA gatnaşyjy döwletleriň öňünde depginli ykdysady ösüşiň we olaryň dünýä hojalyk ulgamyna täsirini güýçlendirmek babatynda hakyky mümkinçilikleri açýar.

GDA gatnaşyjy döwletleriň strategik ykdysady hyzmatdaşlygy halkara şertnamalary, GDA gatnaşyjy döwletleriň kanunçylygyny berjaý etmäge, özara bähbide, deňhukuklylyga we hukuklaryň kemsidilmezligine, aýdyňlyga, ykdysady netijelilige, serişdeleri tygşytlamaga, ekologiýa howpsuzlygyna we ýokary tehnologiýalaryň peýdalanylmagyna esaslanýar.

GDA gatnaşyjy döwletleriň strategik ykdysady hyzmatdaşlygynyň maksatlary şulardan ybaratdyr: Arkalaşygyň binýatlyk esaslaryny mundan beýläk hem pugtalandyrmak, guramanyň onda iri ulag we energetika taslamalarynyň amala aşyrylýan, häzirki zaman amatlyklarynyň, kommunikasiýalaryň, halkara ulag geçelgeleriniň, sebitara we ählumumy derejelerde logistik merkezleriň döredilýän giňişligi hökmünde dünýä hojalyk aragatnaşyklaryna goşulyşmagy (GDA gatnaşyjy döwletleriň her biriniň goşulyşy ýaly); onuň esasynda GDA gatnaşyjy döwletleriň her biriniň netijeli ösmegi we durnukly ykdysady ösüşi üpjün ediljek, şol sanda garyplygy aradan aýyrmagy, işsizlik meseleleriniň çözülmegini üpjün edýän Arkalaşygyň ykdysady kuwwatyny mundan beýläk hem artdyrmak; GDA-nyň halkara abraýyny ýokarlandyrmak, birek-biregiň üstüni ýetirmek we GDA gatnaşyjy döwletleriň ykdysady kuwwatyny halklaryň bähbidi üçin netijeli peýdalanmak.

GDA gatnaşyjy döwletleriň strategik ykdysady hyzmatdaşlygynyň wezipeleri hökmünde şular kesgitlendi:

bilelikde ählumumy we sebitleýin maýa goýum taslamalaryny we ykdysady çäkleri ösdürmegiň maksatnamalaryny başlamak arkaly Arkalaşygyň we GDA gatnaşyjy döwletleriň dünýä hojalyk işlerine täsirini giňeltmek;

BMG-niň 2030-njy ýyla çenli döwür üçin durnukly ösüş ulgamynda Gün tertibini gazanmak üçin hyzmatdaşlygyň GDA gatnaşyjy döwletleriň we üçünji ýurtlaryň we/ýa-da abraýly halkara guramalaryň ykdysady gyzyklanmalaryna esaslanýan netijeli gurluşlary döretmek;

strategik ykdysady hyzmatdaşlyk üçin amatly şertleri emele getirmek, şol bir wagtda ekologiýa meselelerini çözmek bilen, ählumumy we sebitleýin maýa goýum taslamalary we ösüş maksatnamalary durmuşa geçirilende GDA gatnaşyjy döwletleriň mümkinçiliklerini birleşdirmek;

innowasiýalary we nanotehnologiýalary giňden ulanmagyň, bar bolan tebigy we ykdysady serişdeleri toplumlaýyn peýdalanmagyň, kiçi we orta telekeçilige goldaw bermek boýunça tagallalary birleşdirmegiň, hyzmatdaşlygyň görnüşlerini giňeltmegiň we dünýäniň ykdysady ulgamynyň çäklerinde hyzmatdaşlyk aragatnaşyklaryny saklamagy üpjün etmegiň hasabyna GDA gatnaşyjy döwletleriň bäsleşige ukyplylygyny ýokarlandyrmak;

dünýäniň ulag ulgamyna yzygiderli goşulyşmak we GDA gatnaşyjy döwletleriň Gündogar — Günbatar we Demirgazyk — Günorta ugurlarynda ýollary we merkezleri baglanyşdyrýan halkara ulag geçelgeleriniň ugrundaky milli amatlyklaryny (infrastruktura) mundan beýläk hem ösdürmek;

GDA gatnaşyjy döwletleriň geografik we amatlyklar (infrastruktura) mümkinçiliklerini, tehniki, tehnologik we üstaşyr geçirmek kuwwatlaryny birleşdirmek;

Arkalaşygyň giňişliginde maliýe durnuklylygyny üpjün etmek we pugtalandyrmak;

ykdysady durnuklylygy pugtalandyrmak, şol sanda ählumumy derejede pugtalandyrmak, halkara howpsuzlygyny üpjün etmek maksatlarynda korrupsiýa, jenaýatçylykly ýol bilen alnan girdejileriň kanunlaşdyrylmagyna we terrorçylygyň maliýeleşdirilmegine hem-de beýleki howplara we wehimlere garşy hereket etmek;

globallaşmagyň ýüze çykarýan meselelerini bilelikde çözmekde aňrybaş netijeliligi gazanmak, globallaşmagyň artykmaçlyklaryny Arkalaşygyň GDA gatnaşyjy döwletleriň halkara maliýe haryt bazarlaryndaky orunlaryny pugtalandyrmak üçin peýdalanmak;

sanalyp geçilen wezipeleri durmuşa geçirmek maksady bilen, Arkalaşygyň çäklerinde degişli halkara resminamalary taýýarlamak we halkara maýa bazarlarynda onuň abraýyny we ornuny pugtalandyrmak üçin ähli derejelerde netijeli gepleşik meýdançasyny üpjün etmek.

Görkezilen maksatlara ýetmek we emele getirilen wezipeleri çözmek üçin GDA gatnaşyjy döwletleriň işiniň ileri tutulýan ugurlary şular bolup durýar:

milli öndürijileriň harytlarynyň GDA gatnaşyjy döwletleriň bazarlaryna erkin çykarylmagyny üpjün etmek maksady bilen, özara söwdanyň şertlerini erkinleşdirmek we ony mundan beýläk hem ösdürmek, hereket edýän çäklendirmeleri ýatyrmak we olary erkin söwda düzgüninden aýyrmak, şol sanda çig malyň getirilmegine hem-de taýýar önümleriň çykarylmagyna degişli çäklendirmeleri ýatyrmak;

kärhanalaryň we tehnologiýa taýdan özara baglanyşykly önümçilikleriň arasynda bileleşik önümçilik aragatnaşyklary ösdürmek, tehniki taýdan gaýtadan enjamlaşdyrmak, innowasiýa tehnologiýalary boýunça döwletara maksatnamalary işläp taýýarlamak, ylmy-tehniki hyzmatdaşlygyň öňdebaryjy ugurlarynda hereket etmek;

oba hojalyk önümçiligi, ýeňil senagat, gurluşyk materiallaryny öndürmek, zergärçilik senagaty ýaly ulgamlarda we beýleki pudaklarda bileleşik taslamalaryny işläp taýýarlamak we durmuşa geçirmek;

birinji nobatda, GDA gatnaşyjy döwletleriň ykdysadyýetini ösdürmäge düýpli täsir edýän ulag, energetika we telekommunikasiýa ulgamlarynda, bilelikdäki iri maýa goýum taslamalaryny işläp taýýarlamak we durmuşa geçirmek, olaryň durmuşa geçirilmegi üçin, şol sanda GDA gatnaşyjy döwletleriň ýörite ykdysady zolaklaryna maýa goýumlaryny çekmek;

energetika (elektroenergiýa hem uglewodorodlar) bilen halkara üpjünçiligiň durnukly ulgamlaryny döretmek, GDA giňişliginde hem, ählumumy energetika bazarlarynda hem özara hereket etmegiň netijeli çyzgytlaryny we modellerini işläp taýýarlamak;

BMG-niň çäklerinde energetika ulgamynda hyzmatdaşlygy ösdürmegiň gurluşlaryny işläp taýýarlamaga gatnaşmak;

energiýa üpjünçiliginiň ygtybarlylygyny ýokarlandyrmak we ýangyç-energetika serişdeleriniň peýdalanyşyny amatly etmek maksatlarynda energetika ulgamynda hyzmatdaşlygy çuňlaşdyrmak;

uglewodorodlary gazyp almak, daşamak we üstaşyr geçirmek babatynda hyzmatdaşlyk etmek;

dünýä ykdysadyýetiniň möhüm bölekleriniň birinde — ulag ulgamynda özara hereket etmegi ösdürmek, şol sanda GDA gatnaşyjy döwletleriň çäklerinden geçýän halkara ulag geçelgelerini ösdürmek we bäsleşige ukyplylygyny artdyrmak; halkara guramalaryň gatnaşmagynda sebitiň ähli ýurtlarynyň bähbitlerini hasaba almak bilen, köpugurly we howpsuz halkara ulag amatlyklaryny döretmek; GDA giňişliginde sebitara aragatnaşygy ösdürmäge hem-de Arkalaşygyň ulag mümkinçiligini durmuşa geçirmäge gönükdirilen ulag we amatlyklar ulgamynda GDA gatnaşyjy döwletler bilen üçünji ýurtlaryň arasyndaky ykdysady we söwda hyzmatdaşlygyny hil taýdan ýokary derejä çykarmaga, uzak möhletli geljekde sebitara aragatnaşyklara kuwwatly itergi bermäge, Ýewraziýa yklymynda täze geoykdysady giňişligiň arhitekturasynyň binýadyny goýmaga mümkinçilik berýän iri halkara we sebitleýin taslamalary durmuşa geçirmek;

GDA gatnaşyjy döwletleriň sebitleýin ykdysady komissiýalary, hususan-da, BMG-niň Ýewropa ykdysady komissiýasy we Aziýa we Ýuwaş umman ýurtlary üçin Ykdysady we durmuş komissiýasy bilen durnukly ulagy ösdürmek, durnukly ulag arabaglanyşygy we Ýewraziýada halkara ulag amatlyklaryny döwrebaplaşdyrmak babatynda hyzmatdaşlygyny giňeltmek;

GDA gatnaşyjy ähli döwletlerde önümçilik güýçlerini oýlanyşykly ýerleşdirmek we ilatyň durnukly ykjamlygyny üpjün etmek, içerki we daşarky halkara syýahatçylygyň möçberlerini artdyrmak, telekeçilik işini işjeňleşdirmek maksady bilen, Arkalaşygyň ulag-kommunikasiýa ulgamyny ösdürmek (demir we awtomobil ýollary, howa we deňiz menzilleri, turbageçirijiler);

halkara ýük daşamalar amala aşyrylanda nyrh syýasatynyň netijeliligini ýokarlandyrmak we milli derejede fiskal-dolandyryş päsgelçilikleriniň täsirini aradan aýyrmak; daşamalar ulgamyny kämilleşdirmek; ýükler üstaşyr daşalanda GDA gatnaşyjy döwletleriň dürli ulag ulgamynyň gurluşlarynyň arasynda, şol sanda deňiz menzilleriniň arasynda özara hereketiň derejesini ýokarlandyrmak; howa hereketini guramakda GDA gatnaşyjy döwletleriň milli ulgamlaryny raýat awiasiýasynyň halkara guramalarynyň kadalary we talaplary bilen sazlaşdyrmak;

iri ulag-logistika merkezlerini döretmek;

maliýe ulgamynda hyzmatdaşlygy mundan beýläk hem ösdürmek;

töleg-hasaplaşyk gatnaşyklary babatynda hyzmatdaşlygy mundan beýläk hem ösdürmek;

bilelikde bäsleşige ukyply önümleri, şol sanda üçünji ýurtlaryň bazarlarynda döretmek üçin esas hökmünde ylmy-tehniki we innowasion hyzmatdaşlygy giňeltmek;

GDA gatnaşyjy döwletleriň bäsleşige ukyplylygyny ýokarlandyrmak we Arkalaşygyň çäklerinde maglumat howpsuzlygyny üpjün etmek maksady bilen, sanly tehnologiýalary, şol sanda emeli intellekti ösdürmek we bilelikde peýdalanmak;

bilim, ylym, saglygy goraýyş, zähmet, iş bilen üpjünçilik we ilaty durmuş taýdan goramak, medeniýet, maglumat, sport we syýahatçylyk ulgamlarynda hyzmatdaşlygy mundan beýläk hem giňeltmek;

daşky gurşawy goramak meseleleri boýunça özara hereket etmek;

adatdan daşary ýagdaýlaryň öňüni almak we tebigy betbagtçylyklaryň netijelerini ýok etmek meseleleri boýunça özara hereket etmek; tebigy we tehnogen betbagtçylyklaryň öňüni almak we olara garşy hereket etmek boýunça bilelikde alnyp barylýan işi işjeňleşdirmek;

BMG-niň 2030-njy ýyla çenli döwür üçin durnukly ösüş ulgamynda Gün tertibini gazanmak maksady bilen, daşky gurşawy goramak, howanyň üýtgemegi, suw serişdelerini dolandyrmak, bioköpdürlüligi saklap galmak, ýerleriň zaýalanmagyna garşy göreşmek bilen baglanyşykly meseleleri çözmek boýunça BMG we beýleki halkara guramalar bilen hyzmatdaşlygy pugtalandyrmak;

sebite degişli bölegi — GDA gatnaşyjy döwletleriň we olaryň sebitleriniň sebitleri we serhetýaka çäkleri ykdysady, durmuş we medeni taýdan ösdürmek, dostlugy we hoşniýetli goňşuçylygy pugtalandyrmak meselelerini çözmekde köptaraplaýyn özara hereketini pugtalandyrmak.

* * *

Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygyna gatnaşyjy döwletleriň strategik ykdysady hyzmatdaşlygy hakyndaky Jarnamanyň maksatlarynyň durmuşa geçirilmegi GDA gatnaşyjy döwletleriň her biriniň we tutuş Arkalaşygyň durmuş-ykdysady kuwwatyny has doly peýdalanmaga, olaryň deňhukuklylygyny, özara bähbitli we toplumlaýyn hyzmatdaşlygyny giňeltmäge, özara ykdysady aragatnaşyklary durnukly giňeltmäge, milli ykdysadyýetiň bäsleşige ukyplylygyny ýokarlandyrmaga, dünýä çökgünlikleri bilen bagly töwekgelçiliklere we howplara garşy durmaga, ösüşiň hil taýdan täze derejesine çykmagy üpjün etmäge, GDA gatnaşyjy döwletleriň dünýä ykdysadyýetindäki orunlaryny güýçlendirmäge, raýatlaryň hal-ýagdaýynyň derejesiniň ýokarlanmagyna ýardam etmäge mümkinçilik berer.

Aşgabat, 2019-njy ýylyň,11-nji oktýabry

Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi - Türkmenistan bu gün

“Türkmenistan – rowaçlygyň Watany” ýylynda nagt däl hasaplaşyklaryň ösüşi

10.09.2019

Türkmenistanyň Prezidentiniň 2013-nji ýylyň 3-nji oktýabryndaky 13240 belgili kararyna laýyklykda nagt däl tölegleriň möçberini giňeltmek maksady bilen, zähmet haklaryny, pensiýa we döwlet kömek pullaryny bank kartlaryna geçirmek tejribesi ornaşdyryldy. Nagt däl hasaplaşyklaryň amatlyklaryny doly peýdalanmak üçin bank ulgamy tarapyndan ýurdumyzyň söwda merkezlerinde, bazarlarynda, dükanlarynda we dürli hyzmatlary hödürleýän nokatlarynda töleg terminallary ornaşdyryldy hem-de “Internet-bank” we “Mobil-bank” hyzmatlary müşderilere giňden hödürlendi. “Internet-bank” we “Mobil-bank” hyzmatlary arkaly müşderiler aragatnaşyk hyzmatlarynyň töleglerini, bank karzlarynyň esasy bergi we göterim töleglerini hem-de bir “Altyn asyr” bank kartyndan başga “Altyn asyr” bank kartyna pul geçirimlerini amala aşyryp bilýärler. Bu hyzmatlar amatly we peýdaly bolandygy sebäpli, müşderiler tarapyndan gyzgyn garşylandy we häzirki wagtda giňden ulanylýar. Bank hyzmatlary bilen birlikde, sanly ykdysadyýete geçmek boýunça amala aşyrylýan işleriň çäklerinde bank ulgamy tarapyndan ýurdumyzyň edara-kärhanalaryna we telekeçilerine öz müşderilerine internet sahypalary we dükanlary arkaly harytlary we hyzmatlary menzilara hödürlemek hem-de internet arkaly onlaýn hasaplaşyklaryny amala aşyrmak üçin amatly mümkinçilikler döredildi. Muňa mysal edip, Türkmenistanyň Senagat we kommunikasiýa ministrliginiň “Türkmendemirýollary” agentliginiň www.railway.gov.tm internet sahypasy ýa-da Android we IOS operasion ulgamly telefonlar üçin döredilen programmasy arkaly diýarymyzyň islendik künjeginde we gije-gündüziň dowamynda demir ýol ýolagçy gatnawlary üçin elektron peteklerini “Altyn asyr” bank karty arkaly nagt däl satyn alyp bolýandygyny görkezmek bolýar.

Elektron peteklerini menzilara satyn almak bilen, raýatlar haýsy şähere we haçan gitjekdigini hem-de demir ýol wagonynda haýsy ýerde oturjagyna çenli saýlap bilýärler.

Şeýle hem, Türkmenistanda dokma önümlerini öndürijileriň öňdebaryjylarynyň biri bolan GALA dükany ýurdumyzyň ilatyna www.gala.com.tm internet dükany arkaly dokma önümleriniň dürli görnüşlerini hödürleýär. Bu internet dükanynda, müşderiler dürli dokma önümleri bilen tanyş bolup, göwnüne ýaran önümiň reňkini we ölçegini saýlap, onlaýn tertipde “Altyn asyr” bank karty arkaly nagt däl tölegi amala aşyryp bilýärler.

Hormatly Prezidentimiziň 2018-nji ýylyň 30-njy noýabryndaky 984-nji karary esasynda kabul edilen «Türkmenistanda 2019–2025-nji ýyllarda sanly ykdysadyýeti ösdürmegiň Konsepsiýasyna» laýyklykda, sanly ykdysadyýete geçmek, onlaýn tertipde müşderilere hyzmatlary we harytlary hödürlemek boýunça işler ýurdumyzyň hususy eýeçiligindäki edara-kärhanalar we telekeçiler tarapyndan hem alnyp barylýar. Muňa mysal hökmünde, ýurdumyzyň ilatyna kompýuter we öý hojalyk tehnikasyny hödürleýän www.akyoltm.com internet dükanyny görkezmek bolar. Bu internet dükanynda müşderiler özüniň göwnüne ýaran kompýuter we öý hojalyk tehnikasyny saýlap, mukdaryny we eltip bermeli salgysyny görkezip, “Altyn asyr” bank karty arkaly nagt däl hasaplaşyklary geçirip bilýärler. Bu internet dükanynda satyn alynan harytlar gysga wagtyň dowamynda Türkmenistanyň çägindäki ähli şäherlerine mugt eltip berilýär.

“Altyn asyr” bank karty arkaly nagt däl hasaplaşyklaryň möçberini has-da artdyrmak üçin, bank hyzmatlaryny müşderilere menzilara ýerine ýetirmegiň birnäçe usullaryny ösdürmek ugrunda, şol sanda kompýuterleriň, öýjükli telefonlaryň we planşetleriň üsti bilen “Inernet-bank” we “Mobil-bank” hyzmatlarynyň mümkinçiliklerini artdyrmak boýunça işler dowam edilýär. Täze tehnologiýalary ulanmak arkaly, ýagny öýjükli telefon aragatnaşygyny, töleg nokatlaryny we internet ulgamyny ulanmak esasynda elektron tölegler ulgamy ösdürilýär. Şeýle hem “Altyn asyr” bank kartlarynyň üsti bilen geçirilýän nagt däl tölegleriň gerimini mundan beýläk hem giňeltmek we bank kartlary arkaly hödürlenýän hyzmatlaryň hilini ýokarlandyrmak boýunça işler alnyp barylýar. Hususan-da, ilatyň jaý-jemagat hyzmatlary üçin töleglerini geçirmek mümkinçiliginiň ýola goýulmagy meýilleşdirilýär.

“Türkmenistanyň Prezidentiniň ýurdumyzy 2019–2025-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Maksatnamasyna” laýyklykda alnyp barylýan giň gerimli işleriň netijesinde ýurdumyzyň ähli pudaklarynda uly özgerişlikleriň amala aşyrylmagy dowam edilýär. Gahryman Arkadagymyzyň “Döwlet adam üçindir!” diýen ynsanperwer ýörelgesinden ugur alýan bu özgerişlikleriň netijesinde, ýurdumyzyň sanly ykdysadyýete geçmegi, nagt däl hasaplaşyklaryň ösmegi hem-de onlaýn tölegleriň ýaýramagy bilen ähli raýatlaryň gymmatly wagtyny tygşytlamagy, ýaşaýyş-durmuş derejesiniň has-da ýokarlanmagyna, dünýä ülňülerine laýyk gelýän täze hyzmatlaryň hödürlenmegine we Watanymyzyň ösüşiň ýoly bilen täze rowaçlyklara ýetmegine ýardam edýär.

Ykdysady seljeriş we çaklaýyş

müdirliginiň başlygy Pirliýew Wepa

Hormatly Prezidentimiziň Singapur Resbuplikasynda geçen birinji döwlet saparynyň netijeleri

06.09.2019 ý.

Hormatly Prezidentimiz 2019-njy ýylyň awgust aýynyň 26-27-i aralygynda Singapur Resbuplikasynda döwlet sapary bilen boldy. Döwlet saparynyň dowamynda Hormatly Prezidentimiz Singapur Respublikasynyň Prezidenti Halima Ýakob we ýurduň Premýer-ministri Li Sýan Lun bilen gepleşikleri geçirdi. Gepleşikleriň dowamynda iki ýurduň arasyndaky köptaraplaýyn hyzmatdaşlygyny işjeňleşdirmek üçin oňaýly mümkinçiliklerden peýdalanmak, iki taraplaýyn bähbitli, dostlukly we deňhukukly gatnaşyklary ösdürmek ylalaşyldy. Iki taraplaýyn bähbitli hyzmatdaşlygyň mysaly hökmünde, Hormatly Prezidentimiziň döwlet saparynyň öňýanynda, «GP Global Equipment Pte.Ltd» singapur kompaniýasy bilen gaz gysyjy desganyň taslamasyny düzmek we ony gurmak babatda gazanylan ylalaşygy bellemek bolar. Bu desganyň gurluşygyna 2019-njy ýylyň sentýabr aýynda girişmek hem-de 2022-nji ýylyň fewral aýynda ony tamamlamak göz öňünde tutulýar. Bu önümçilik kärhananyň merkezi Garagumdaky gazkondensat känler toplumynyň Zäkli — Derweze gaz arassalaýjy desgalarynda ýerleşer. Onuň ýyllyk kuwwaty 2 milliard kub metr gaza deň bolar.

Döwlet saparynyň dowamynda, Hormatly Prezidentimiz Singapur Respublikasynyň iri işewürleriniň wekilleri bilen “Shangri-La” myhmanhanasynda duşuşygy geçirdi. Bu duşuşyga gatnaşan birnäçe ministrlikleriň, halkara korporasiýalaryň we maliýe düzümleriniň, ýagny «Pacıfic International Lines Pte.Ltd.» kompaniýasynyň, «The Development Bank of Singapore», «Indorama Corpоration» korporasiýasynyň, «DP Architects», «Fortrec Chemicals and Petroleum Pte.Ltd.» kompaniýalarynyň, «The Assocation of Banks in Singapore», «PSA International», «Surbana Jurong» kompaniýalarynyň hem-de Telekeçiligi ösdürmek boýunça agentligiň we beýlekileriň ýolbaşçylarynyň adyndan Hormatly Prezidentimize döwlet saparynyň iş tertibinde geçirilmeli çäreleriň örän köpdügine garamazdan duşuşmaga wagt tapandygy üçin tüýs ýürekden minnetdarlyklaryny bildirdiler. Duşuşygyň dowamynda Hormatly Prezidentimiz Singapuryň gysga wagtyň içinde dünýäniň iň ösen ýurtlaryň birine öwrülip “Singapur ykdysady gudraty” dünýä belli bolandygyny belläp geçdi we birinji taryhy döwlet saparynyň esasy maksatlarynyň biriniň söwda we ykdysady ulgamlarynda özara bähbitli gatnaşyklary ösdürmekden ybaratdygyny aýtdy. Şeýle hem, duşuşygyň barşynda nebitgaz we nebithimiýa senagatynda, ulag we logistika, maliýe we bank, deňiz portlaryny dolandyrmak, şähergurluşyk ulgamlarynda hem-de beýleki möhüm ulgamlarda özara gatnaşyklary mundan beýläk hem ösdürmek barada pikir alyşyldy we netijede, ikitaraplaýyn resminamalaryň 12-sine gol çekildi.

Singapur Respublikasynyň taryhyna seretsek, Singapur 1965-nji ýylyň 9-njy awgustynda garaşsyzlygyny yglan etdi. Garaşsyzlygyny yglan eden wagtynda Singapur agyz suwuny we gurluşyk çägä çenli başga ýurtlardan import edýän döwlet bolupdyr. Garaşsyzlyk ýyllarynda geçirilen ykdysady, bilim we hukuk reformalaryň hem-de maýadarlaryň ynamyny ödäp daşary ýurt maýa goýumlaryny çekmek boýunça alnyp barylan işleriň netijesinde, Singapur häzirki wagtda ösen bazar ykdysadyýeti bolan we jemi içerki önümiň ilat başyna düşýän paýy boýunça iň ýokary derejedäki ýurtlaryň hataryna girdi. Bu ýurduň gysga wagtyň dowamynda dünýäniň iň ösen döwletleriniň derejesine ýetmegi “Gündogar Aziýa gaplaňynyň” çalasyn hereketine menzedilip “Singapur ykdysady gudraty” adyna eýe boldy. Türkmenistan bilen Singapuryň arasy geografiki taýdan uzak bolsa-da, adam maýasynyň we ykdysadyýetiň ösüşiniň yzygiderli we dowamly artdyrylmagynda bir-birine meňzeşdir. Türkmenistan “Beýik ýüpek ýolunyň ýüregi” bolup, ykdysadyýetiň ösüşiniň depgininiň ýyllaryň dowamynda 6-7 göterim derejesinde saklanyp, Gahryman Arkadagymyzyň “Döwlet adam üçindir!” diýen parasatly ýörelgesi bilen alnyp barylýan täzeçil maliýe we ykdysady, ulag we logistika, sport we syýahatçylyk ugrundaky syýasatlary hem-de dünýäniň ýurtlary bilen hoşniýetli parahatçylykly, iki taraplaýyn bähbitli gatnaşyklarynyň giňemegi Türkmenistanyň rowaçly geljeginiň kepili bolup durýar.

Ykdysady seljeriş we çaklaýyş

müdirligiň başlygy Pirliýew Wepa

“Türkmenistanyň Prezidentiniň ýurdumyzy 2019–2025-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Maksatnamasy” bank ulgamynyň ösüşiniň çeşmesi.

Hormatly Prezidentimiz 2019-njy ýylyň 1-nji fewralynda geçiren Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisinde “Türkmenistanyň Prezidentiniň ýurdumyzy 2019–2025-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Maksatnamasyny” tassyklady. Watanymyzyň durmuş-ykdysady şekilini düýpgöter özgertmäge niýetlenilen bu strategiki resminamanyň kabul edilmegi bilen, Gahryman Arkadagymyzyň döwlet dolandyryşynyň we halk hojalygynyň ähli ulgamlarynda düýpli özgertmeleri amala aşyrmagyň nobatdaky tapgyry bolup durýar. “Türkmenistanyň Prezidentiniň ýurdumyzy 2019–2025-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Maksatnamasynda” ýakyn ýedi ýylyň dowamynda ähli pudaklarda geçiriljek toplumlaýyn çäreleriň netijesinde, jemi içerki önümiň ösüş depginini 2019-njy ýylda 6,3 göterime, 2025-nji ýylda 8,2 göterime ýetirilmegi maksat edildi. Maksatnamada bellenen toplumlaýyn çäreleri ýerine ýetirilmegi bilen, jemi içerki önümiň düzüminde senagat pudagynyň tutýan paýy 33,8 göterime, oba hojalyk pudagynyňky 8,9 göterime, gurluşyk pudagynyňky 11,5 göterime we hyzmatlar ulgamynyňky 45,8 göterime deň bolar. Gahryman Arkadagymyzyň milli ykdysadyýetimiziň dürli pudaklaryň öňünde goýýan strategiki wezipeleri we bellenilen ykdysady görkezijileri ýerine ýetirmekde bank ulgamy möhüm orny eýeleýär. Ähli pudaklar bilen bilelikde Türkmenistanyň bank ulgamynda düýpli özgertmeleri amala aşyrmak, şol sanda täze dörediljek senagat önümçiliklerini maliýeleşdirmek arkaly ykdysadyýeti diwersifikasiýalaşdyrmak, ulgamyň maddy-enjamlaýyn binýadyny döwrebaplaşdyrmak, tapgyrlaýyn sanly ykdysadyýeti ornaşdyrmak hem-de müşderilere menzilara hyzmat etmek ýola goýlar.

“Türkmenistanyň Prezidentiniň ýurdumyzy 2019–2025-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Maksatnamasynyň” düzüm bölegi bolup durýan “Türkmenistanyň ykdysady, maliýe we bank ulgamlaryny ösdürmegiň 2019–2025-nji ýyllar üçin Maksatnamasyna” laýyklykda, 2019–2025-nji ýyllarda ýurdumyzda alnyp barylýan pul-karz we maliýe syýasatynyň çäklerinde milli pulumyzyň hümmetiniň durnukly saklanmagy üpjün edilip, ýurduň ykdysadyýetini ýeterlik derejede pul serişdeleri bilen üpjün etmek, pul toplumyny kadalaşdyrmak we gözegçilikde saklamak boýunça degişli işleriň geçirilmegi dowam ediler. Milli ykdysadyýetimiziň bazar gatnaşyklaryna geçýän döwründe bäsdeşlige ukyply we innowasion ösüşe eýe bolan bank ulgamy durnukly we ygtybarly bolup durar. Ýurdumyzyň banklarynyň ygtybarlylygyny, ykdysady we maliýe durnuklylygyny ýokarlandyrmak üçin banklaryň maýalyk gorlaryny artdyrmak, şeýle hem maýanyň möçberiniň karz edaralarynyň işiniň barşynda bolup biljek töwekgelçiligini ýapmaga ýeterlik bolmagyny üpjün etmek ugrunda degişli işler dowam ediler. Şeýle hem, 2019-2025-nji ýyllarda ýurdumyzyň bank ulgamynyň durnukly ösüşini üpjün etmek üçin banklar tarapyndan alnyp barylýan işleriň netijeliligini artdyrylyp, umumy dolandyryş işleriň hilini ýokarlandyrmak, elektron resminama dolanyşyk ulgamyny kämilleşdirmek hem-de täze inowasiýalary ornaşdyrmak arkaly müşderilere hödürlenýän bank hyzmatlarynyň amatlylygy artdyrylar.

Maksatnamanyň durmuşa geçirilýän döwründe ýurdumyzyň ykdysadyýetiniň dürli pudaklarynda geçiriljek düzümleýin özgertmeleriň çäklerinde, Türkmenistanyň Hökümetiniň çözgütleri esasynda döwletiň paýynyň agdyklyk etmeginde banklaryň guramaçylyk-hukuk görnüşi üýtgedilip, paýdarlar jemgyýetine tapgyrlaýyn geçirip, paýnamalary goýbermek we olary ýerlemek göz öňünde tutulýar. Şeýle hem sap peýdany esaslyk maýasyna gaýtadan maýalaşdyrmak arkaly esaslyk maýanyň möçberi artdyrylar. Munuň özi ýurdumyzyň banklarynyň serişdeler binýadyny has-da artdyrmaga, milli we daşary ýurt maýadarlaryny çekmäge hem-de maýa goýum işjeňligini ösdürmäge mümkinçilik berer.

2019–2025-nji ýyllarda bank hyzmatlaryny müşderilere menzilara ýerine ýetirmegiň birnäçe usullaryny ösdürmek ugrunda degişli işler geçiriler, şol sanda kompýuterleriň, öýjükli telefonlaryň we planşetlaryň üsti bilen “Inernet bank” we “Mobil bank” hyzmatlarynyň mümkinçilikleri artdyrylar. Täze tehnologiýalary ulanmak arkaly, ýagny öýjükli telefon aragatnaşygyny, töleg nokatlaryny, şeýle hem internet ulgamyny ulanmak esasynda elektron töleg we elektron pullary ulanmak ulgamy ösdüriler. Şeýle hem “Altyn Asyr” bank kartlarynyň üsti bilen geçirilýän nagt däl tölegleriň gerimini mundan beýläk hem giňeltmek we bank kartlary arkaly hödürlenýän hyzmatlaryň hilini ýokarlandyrmak boýunça işler dowam etdiriler. Hususan-da, bank karzlaryny gaýtarmak, aragatnaşyk hyzmatlarynyň töleglerini, ilatyň jaý-jemagat hyzmatlary üçin töleglerini, dürli salgytlary we ýygymlary, döwlet ätiýaçlandyryş töleglerini we beýleki tölegleri geçirmek mümkinçilikleriň ýola goýulmagy meýilleşdirilýär. Şeýle hem, hasaplaşyk-töleg ulgamynda döwrebap tehnologiýalary müşderilere hödürlemek maksady bilen bölek satuw we hyzmat ulgamynda QR-code (dessin tassyklanylýan kod) arkaly hasaplaşyklar giňden hödürlener.

Hormatly Prezidentimiziň 2018-nji ýylyň 30-njy noýabryndaky 984-nji karary esasynda kabul edilen «Türkmenistanda 2019–2025-nji ýyllarda sanly ykdysadyýeti ösdürmegiň Konsepsiýasyna» laýyklykda ýurdumyzyň ähli pudaklarynyň, şol sanda hem bank ulgamynyň sanly ykdysadyýete geçmegi bilen, diňe bir bank ulgamynyň işewürlik mümkinçiliklerini artdyrman, eýsem bank hyzmatlarynyň hiliniň ýokarlanmagyna, hyzmatlaryň täze döwrebap görnüşleriniň döremegine, harajatlaryň we sarp edilýän wagtyň tygşytlanmagyna ýardam berer. Ýurdumyzyň banklarynyň kart ulgamyny kämilleşdirmek hem-de Birleşen Milletler Guramasynyň «Ösüş ugrunda halkara maliýeleşdirişiň elýeterligini giňeltmekde hyzmatdaşlyk» atly meýilleşdirilen Ösüş maksatnamasyny ýerine ýetirmegiň çäklerinde, sanly ulgama geçmek bilen birlikde, banklaryň öz müşderileri bilen töleg we maglumat beriş resminamalarynyň elektron dolanyşygyny «Internet bank» ulgamy arkaly ornaşdyrmak meýilleşdirilýär. Bu bolsa bank hyzmatlaryndan peýdalanýan ähli müşderilere hyzmat edýän bankyna barmazdan, islendik ýerden, gije-gündiz öz hasaplaryny ulanmaga we zerur bolan maglumatlary almaga mümkinçilik berer.

“Türkmenistan – rowaçlygyň Watany” ýylynda Gahryman Arkadagymyz tarapyndan ýediýyllyk maksatnamanyň tassyklanmagy bilen, ýurdumyzyň ähli pudaklarynda uly özgerişikleriň amala aşyrylmagyna badalga berildi. Hormatly Prezidentimiziň “Döwlet adam üçin!” diýen ynsanperwer ýörelgesinden ugur alýan bu özgerişlikler, ýurdumyzyň ähli raýatlarynyň ýaşaýyş-durmuş derejesiniň has-da ýokarlanmagyna, dünýä ülňülerine laýyk gelýän täze hyzmatlaryň hödürlenmegine hem-de Watanymyzyň ösüşiň ýoly bilen täze rowaçlyklara ýetmegine ýardam edýär.

Ykdysady seljeriş we çaklaýyş

müdirligiň başlygy Pirliýew Wepa

Turkmen
Vulnerability Scanner